Özet: VERBİS kayıt kriterlerini, 2023/1154 sayılı 100 Milyon TL bilanço eşiğini, 2025/1572 sayılı Kurul kararıyla getirilen küçük veri sorumlusu istisnasını inceliyoruz.
Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun (KVKK) resmi bültenlerinde her ay yayınlanan idari para cezası kararlarına baktığınızda, şirketlerin canını en çok yakan ihlallerden birinin VERBİS'e (Veri Sorumluları Sicil Bilgi Sistemi) kayıt yükümlülüğünün yerine getirilmemesi olduğunu görürsünüz.
Milyonlarca liraya ulaşan bu idari para cezalarının en trajik tarafı şudur: Birçok şirket kayıt olması gerektiğinin farkında bile değildir veya yürürlükten kalkan eski eşik değerlere bakarak "Biz kapsam dışıyız, bize sıra gelmez" yanılgısıyla hareket etmektedir.
Bu kapsamlı rehberde, Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun en son kararları (özellikle 2023/1154 ve 2025/1572 sayılı ilke kararları) uyarınca güncellenen VERBİS kayıt zorunluluğu kriterlerini, eşikleri ve istisna muafiyetlerini inceliyoruz.
Güncel VERBİS Kayıt Kriterleri ve Eşik Tablosu
Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun 06.07.2023 tarihli ve 2023/1154 sayılı kararı (Resmî Gazete: 25.07.2023, Sayı: 32259) ve 04.09.2025 tarihli ve 2025/1572 sayılı kararı (Resmî Gazete: 01.10.2025, Sayı: 33034) ile güncel kayıt yükümlülüğü şartları netleştirilmiştir:
| Veri Sorumlusu Kategorisi | Yasal Eşik Şartı | VERBİS Durumu | Yasal Dayanak Karar |
|---|---|---|---|
| Genel Sektörler (Standart Veri Sorumluları) | Yıllık çalışan sayısı 50 ve üzeri VEYA yıllık mali bilanço aktif toplamı 100 Milyon TL ve üzeri | KAYIT ZORUNLU | Kurul Kararı 2023/1154 |
| Genel Sektörler (Küçük İşletmeler) | Çalışan sayısı 50'den az VE mali bilanço toplamı 100 Milyon TL'den az | İSTİSNA (Kayıt Gerekmez) | Kurul Kararı 2023/1154 |
| Özel Nitelikli Veri İşleyenler (Büyük/Orta Ölçek) | Ana faaliyeti sağlık vb. olup çalışan sayısı 10 ve üzeri VEYA mali bilanço toplamı 10 Milyon TL ve üzeri (Özel hastaneler, poliklinikler, tıp merkezleri) | KAYIT ZORUNLU | Kurul Kararı 2025/1572 |
| Özel Nitelikli Veri İşleyenler (Küçük Ölçek / Muayenehaneler) | Ana faaliyeti sağlık vb. olup çalışan sayısı 10'dan az VE mali bilanço toplamı 10 Milyon TL'den az (Serbest hekimler, tekil diş klinikleri, diyetisyenler) | YENİ İSTİSNA (Kayıt Gerekmez) | Kurul Kararı 2025/1572 (RG: 01.10.2025) |
| Yurt Dışında Yerleşik Veri Sorumluları | Türkiye'de yerleşik kişilerin verilerini işleyen tüm yabancı gerçek ve tüzel kişiler | EŞİKSİZ ZORUNLU (Temsilci atamak şart) | Yönetmelik Madde 11 |
2025/1572 Sayılı Karar: Sağlık Sektöründeki Kritik Değişiklik
Eski uygulamada, ana faaliyet konusu özel nitelikli kişisel veri işleme olanlar (doktorlar, eczaneler, klinikler) için hiçbir çalışan veya ciro eşiği bulunmuyor; tek bir personeli olan bir muayenehane dahi VERBİS'e kayıt olmakla yükümlü tutuluyordu.
Ancak Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun 04.09.2025 tarihli ve 2025/1572 sayılı Kararı (01.10.2025 tarihli ve 33034 sayılı Resmî Gazete) ile bu katı kural esnetilmiştir:
- Ana faaliyet konusu özel nitelikli kişisel veri işleme olmakla birlikte, yıllık çalışan sayısı 10’dan az ve yıllık mali bilanço toplamı 10 milyon Türk Lirasından az olan gerçek veya tüzel kişi veri sorumluları VERBİS kayıt ve bildirim yükümlülüğünden istisna tutulmuştur.
- Bu sayede tek başına çalışan serbest hekimler, küçük diş klinikleri, serbest psikologlar ve butik sağlık danışmanları gereksiz bürokratik sicil kaydı yükümlülüğünden muaf kılınmıştır.
- Buna karşın, 10 ve üzeri personel istihdam eden veya 10 milyon TL bilanço büyüklüğünü aşan özel hastaneler, tıp merkezleri ve zincir klinikler için VERBİS kaydı mecburi olmaya devam etmektedir.
Tam Muafiyet Kapsamındaki Meslek Grupları
Kurulun 2018/87 sayılı temel kararı ve müteakip düzenlemeleri doğrultusunda şu gruplar çalışan ve cirodan bağımsız olarak VERBİS kayıt yükümlülüğünden tamamen istisnadır:
- Yalnızca otomatik olmayan yollarla ve bir veri kayıt sisteminin parçası olmak kaydıyla veri işleyenler.
- 1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca faaliyet gösteren avukatlar.
- 3568 sayılı Kanun uyarınca faaliyet gösteren Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler (SMMM) ve Yeminli Mali Müşavirler (YMM).
- 1512 sayılı Noterlik Kanunu uyarınca faaliyet gösteren noterler.
- Siyasi partiler, sendikalar ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları (kendi üyeleri ve mevzuat sınırlarıyla sınırlı işlemler için).
VERBİS'e Ne Yüklenir, Ne Yüklenmez?
Kurumların sıklıkla düştüğü kritik bir yanılgı şudur: "VERBİS sistemine müşterilerimizin adlarını, TC kimlik numaralarını veya hasta listemizi mi yükleyeceğiz?"
Kesinlikle hayır. VERBİS bir müşteri ya da hasta veri tabanı değildir; sisteme hiçbir gerçek kişinin adı veya kişisel verisi yüklenmez. Sistem yalnızca üst düzey kategorik bir beyan arayüzüdür:
- "Biz İnsan Kaynakları sürecinde personelin kimlik ve finansal verilerini 10 yıl saklıyoruz, güvenlik için firewall ve DLP kullanıyoruz, verileri yalnızca SGK'ya aktarıyoruz" şeklinde yapılandırılmış kategorik başlıklar girilir.
- Bu beyanların dayanağı ise şirketin arka planda hazırladığı Kişisel Veri İşleme Envanteri çalışmasıdır.
Yaptırımlar ve Tavsiyeler
VERBİS'e kayıt ve bildirim yükümlülüğüne aykırı davranan veri sorumluları hakkında her takvim yılında Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın yeniden değerleme oranında artırılan ağır idari para cezaları kesilmektedir.
Şirketinizin güncel bilanço aktif toplamını mali müşaviriniz veya finans direktörünüzle gözden geçirerek, 100 milyon TL eşiğini (özel nitelikli veri işleyen sağlık kuruluşları için 10 çalışan / 10 milyon TL eşiğini) aştığınız takdirde vakit kaybetmeden Kişisel Verilerin Korunması Danışmanlığı adımlarını başlatmanız ve envanterinizi VERBİS formatına uygun hale getirmeniz olası yaptırımların önüne geçecektir.
Okuyucu Yorumları
Bu makale için henüz bir yorum bulunmuyor. Denetim tecrübelerinizi veya aklınıza takılan soruları aşağıdan ilk yorum olarak paylaşabilirsiniz.
Yorum Gönder
Sorularınızı, katkılarınızı veya teknik değerlendirmelerinizi paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayımlanmaktadır.